धरौटी, मासिक भाडा र जोन्से एकै नजरमा: कोरियामा घर भाडा सम्झौता कसरी हुन्छ र जोन्से ठगीबाट कसरी बच्ने

कोरियामा कोठा खोज्ने तरिका अरू देशभन्दा धेरै फरक छ। सुरुमा पछि फिर्ता पाइने धरौटी (보증금) तिर्नुपर्छ, त्यसपछि हरेक महिना मासिक भाडा (월세) तिर्नुपर्छ। विदेशी विद्यार्थी र नयाँ आएका कामदारहरू प्रायः मासिक भाडाको कोठा लिन्छन्। खर्च सामान्यतया चार प्रकारका हुन्छन्।

• धरौटी (보증금): सम्झौता गर्दा घरधनीलाई जिम्मा दिने पैसा हो। बाँकी भाडा वा कुनै क्षति छैन भने घर छोड्दा फिर्ता पाइन्छ। प्रायः यो एक महिनाको भाडाभन्दा धेरै ठूलो हुन्छ।
• मासिक भाडा (월세): हरेक महिना तोकिएको दिन तिर्ने पैसा हो। सामान्यतया बैंक ट्रान्सफरबाट तिरिन्छ।
• मर्मत-सम्भार शुल्क (관리비): भवन सफाइ, साझा बिजुली, लिफ्ट जस्ता भवन व्यवस्थापनको खर्च हो। यसमा के-के समावेश हुन्छ भन्ने कुरा भवनअनुसार फरक हुन्छ, त्यसैले सूची अवश्य सोध्नुहोस्।
• उपयोगिता शुल्क (공과금): बिजुली, ग्यास (कोठा तताउने र तातो पानी) र पानीको बिल हो। कतिपय ठाउँमा पानी वा इन्टरनेट मर्मत-सम्भार शुल्कमै समावेश हुन्छ। जाडोमा ग्यासको बिल धेरै बढ्छ।

जोन्से र धरौटी ठगी कसरी हुन्छ

जोन्से (전세) भनेको धेरै ठूलो धरौटी तिरेर मासिक भाडा नतिर्ने प्रणाली हो। सम्झौता सकिएपछि घरधनीले पूरै धरौटी फिर्ता दिनुपर्छ। कोरियामा पहिलो पटक आएका व्यक्तिका लागि यो जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। किनभने रकम धेरै ठूलो हुन्छ, नयाँ देशमा घरको वास्तविक मूल्य जाँच्न गाह्रो हुन्छ, र धेरैजसो घरधनीले अर्को भाडामा बस्ने व्यक्ति भेटेपछि मात्र पैसा फिर्ता दिन्छन्। धरौटी ठगी मासिक भाडाका कोठामा पनि हुन्छ। प्रायः देखिने प्रकारहरू यस्ता छन्।

• ऋण र धरौटी घरको मूल्यभन्दा बढी भएको अवस्था: घरधनीको बैंक ऋण (धितो, 근저당) र अन्य भाडामा बस्नेहरूको धरौटी जोड्दा घरको मूल्यभन्दा बढी हुन्छ। घर लिलामीमा बिक्री भए पनि तपाईंको धरौटी फिर्ता दिन पुग्ने पैसा नहुन सक्छ।
• नक्कली घरधनी: नक्कली परिचयपत्र प्रयोग गरेर वा घरधनीको प्रतिनिधि भएको बहाना गरेर पैसा लिन्छन् र बेपत्ता हुन्छन्।
• दोहोरो सम्झौता: एउटै कोठाको धेरै जनासँग सम्झौता गर्छन्, वा कोठा भाडामा लिएर बस्ने व्यक्तिले फेरि अरूलाई भाडामा दिएर धरौटी लिएर जान्छ।
• एकै दिन ऋण वा बिक्री: तपाईं सर्ने दिनतिर घरधनीले नयाँ ऋण लिन्छन् वा घर बेच्छन्। भाडामा बस्नेको सुरक्षा भोलिपल्टदेखि मात्र सुरु हुने भएकाले नयाँ ऋण तपाईंको धरौटीभन्दा अगाडि (प्राथमिकतामा) पर्न सक्छ।

यी संकेत देखिए रोकिनुहोस्

• धरौटी घरको मूल्यसँग लगभग बराबर छ।
• घरधनीलाई भेट्न पाइँदैन, वा अरू व्यक्तिमार्फत मात्र सम्पर्क गर्छन्।
• सम्पत्ति दर्ता प्रमाणपत्र (등기부등본) मा लेखिएको घरधनी नभई अर्कै व्यक्तिको खातामा पैसा पठाउन भन्छन्।
• “हेर्न आउने मान्छे धेरै छन्, अहिले नै अग्रिम बैना (가계약금) पठाउनुहोस्” भन्दै हतार गराउँछन्।
• “सम्पत्ति दर्ता प्रमाणपत्र हेर्नु पर्दैन” भन्छन् वा कागजात देखाउँदैनन्।
• वरपरका उस्तै कोठाभन्दा मूल्य अत्यधिक सस्तो छ।

सम्झौतादेखि घर छोड्दासम्म: धरौटी जोगाउने क्रम

1. 1

   दर्ता भएको घर-जग्गा दलाल प्रयोग गर्नुहोस्

   दर्ता भएको इजाजतप्राप्त घर-जग्गा दलालको कार्यालय (공인중개사사무소) प्रयोग गर्नुहोस्। कार्यालयभित्र दलाली कार्यालय दर्ता प्रमाणपत्र (중개사무소 등록증) झुण्ड्याइएको हुनुपर्छ। कार्यालयको नाम र दलालको नाम सम्झौता पत्रमा लेखिएकोसँग मिल्छ कि मिल्दैन, जाँच गर्नुहोस्।

2. 2

   सम्झौताकै दिन सम्पत्ति दर्ता प्रमाणपत्र जाँच

   इन्टरनेट रजिस्ट्री कार्यालय (인터넷등기소) मा सम्पत्ति दर्ता प्रमाणपत्र जाँच गर्नुहोस्। जो कोहीले थोरै शुल्क तिरेर हेर्न सक्छन्। घरधनीको नाम र धितो (근저당, ऋण) जाँच गर्नुहोस्। ऋण र अन्य भाडामा बस्नेहरूको धरौटी जोडेर घरको मूल्यसँग तुलना गर्नुहोस्।

3. 3

   साँचो घरधनी पुष्टि गर्नुहोस्

   सम्झौता गर्ने व्यक्तिको परिचयपत्र सम्पत्ति दर्ता प्रमाणपत्रमा लेखिएको घरधनीसँग मिल्छ कि मिल्दैन, जाँच गर्नुहोस्। प्रतिनिधि आएमा अख्तियारनामा (위임장) र घरधनीको छाप प्रमाणपत्र (인감증명서) माग्नुहोस्।

4. 4

   घरधनीकै खातामा मात्र पैसा पठाउनुहोस्

   सम्झौताको बैना (계약금) र बाँकी रकम (잔금) सम्पत्ति दर्ता प्रमाणपत्रमा लेखिएको घरधनीकै नाममा भएको खातामा मात्र पठाउनुहोस्। ट्रान्सफर रेकर्ड र रसिद राम्ररी राख्नुहोस्।

5. 5

   मिति पुष्टि छाप लिनुहोस् र ठेगाना दर्ता गर्नुहोस्

   सम्झौतापछि तुरुन्तै सामुदायिक सेवा केन्द्र (주민센터) वा रजिस्ट्री कार्यालय (등기소) मा सम्झौता पत्रमा मिति पुष्टि छाप (확정일자) लिनुहोस्। सरेको दिन नयाँ ठेगाना दर्ता गर्नुहोस्। विदेशीका लागि सामुदायिक सेवा केन्द्र, अध्यागमन कार्यालय (출입국·외국인관서) वा HiKorea (하이코리아) मा गरिने ठेगाना परिवर्तन सूचना (체류지 변경신고) ले बसाइँसराइ दर्ता (전입신고) सरह प्रभाव राख्छ। त्यहाँ वास्तवमै बस्दै ठेगाना दर्ता र मिति पुष्टि छाप दुवै भएमा धरौटी जोगाउन मद्दत हुन्छ। यो सुरक्षा भोलिपल्टदेखि सुरु हुन्छ।

6. 6

   धरौटी फिर्ता ग्यारेन्टी विचार गर्नुहोस्

   केही सार्वजनिक र निजी ग्यारेन्टी संस्थाहरूले धरौटी फिर्ता ग्यारेन्टी (보증금 반환보증) सेवा चलाउँछन्। घरधनीले धरौटी फिर्ता दिन नसकेमा ग्यारेन्टी संस्थाले सट्टामा भुक्तानी गर्छ। सर्त र ग्यारेन्टी शुल्क फरक-फरक हुन्छन्, र सबै घर र भाडामा बस्ने व्यक्तिले यसमा सामेल हुन पाउँदैनन्, त्यसैले सम्झौता अघि नै जाँच गर्नुहोस्।

1. 1

   घर छोड्नुअघि: पहिल्यै जानकारी दिनुहोस्

   सम्झौता सकिनुभन्दा धेरै अगाडि नै घरधनीलाई जानकारी दिनुहोस्। रेकर्ड रहोस् भनेर SMS वा मेसेजबाट पठाउनु राम्रो हुन्छ।

2. 2

   घर छोड्ने दिन: अन्तिम बिलको हिसाब

   अन्तिम दिन बिजुली, ग्यास र पानीको मिटर जाँच गर्नुहोस्। अन्तिम मर्मत-सम्भार शुल्क र उपयोगिता बिल तिर्नुहोस्, र इन्टरनेट रद्द गर्नुहोस् वा नयाँ ठाउँमा सार्नुहोस्।

3. 3

   घर छोड्ने दिन: कोठा जाँचेर धरौटी फिर्ता लिनुहोस्

   घरधनीसँगै कोठाको अवस्था जाँच गर्नुहोस् र फोटो खिचेर राख्नुहोस्। साँचो वा ढोकाको लकको पासवर्ड हस्तान्तरण गर्नुअघि धरौटी फिर्ता लिनुहोस्।

4. 4

   धरौटी फिर्ता पाउनुभएन भने

   घर छोड्नुअघि नै पहिले परामर्श लिनुहोस्। अदालतको भाडा अधिकार दर्ता आदेश (임차권등기명령) बमोजिम दर्ता पूरा भएपछि घर छोडेर गए पनि सुरक्षा कायम राख्न सकिन्छ। विदेशीले घर सरेपछि ठेगाना परिवर्तन सूचना पनि दिनुपर्ने भएकाले कुन क्रममा के गर्ने भन्ने कुरा विशेषज्ञसँग मिलेर तय गर्नुहोस्।